Neden 'Çok yaşa' Denir?

[Disibani]

Hapşıran bir kişiye 'çok yaşa' demek adeti hemen hemen her kültürde vardır. Anlam olarak biraz değişik de olsalar sonuçta aynı kapıya çıkarlar. Hapşıranlara İngilizlerin 'God bless you', Almanların 'gesundheit', İtalyanların 'felicita' deme adetlerinin kökeni, hapşırmanın kişi için önemli bir tehlike olduğuna inanılan çok eski zamanlara gider.

İnsanlar asırlar boyu yaşamın sebebinin ruh olduğuna, ruhun ise insanın başı içinde olduğuna, hapşırmanın bu hayati güce zarar verebileceğine inandılar. Hapşırmanın soğuk algınlığı ile ilişkili olması bu inanış; güçlendirdi. İnsanlar hapşırıklarını tutabilmek için her yolu denediler.

Milattan önce dördüncü yüzyılda Aristo ve tıbbın babası sayılan Hipokrat'ın öğretileriyle insanlar, hapşırmanın başın yabancı maddelere karşı bir savunma refleksi olduğunu öğrendiler. Hapşırma bir hastalığın başlangıcı olduğundan hastalığın sonunun kötü bitmemesi için hapşırana 'uzun yaşa', 'sağlıklı yaşa' gibi sözlerin söylenmesi adeti bu zamanlarda başladı.

Yaklaşık yüz yıl sonra Romalılar hapşırmanın iyi bir şey olduğuna, insanı hastalıktan koruduğuna, hapşırığı tutmanın hastalığın kuluçkaya yatmasına belki de ilerde ölüme sebep olabileceğine inandılar. Artık hapşıranlara 'tebrikler' veya 'iyi şanslar' deniliyordu.

Hapşırana 'çok yaşa' denilmesinin kökeni birçok kültürde bu şekilde olmasına rağmen bir Hıristiyanlık deyimi olan 'God bless you' (Tanrı seni takdis etsin) cümlesinin kökeni ayrıdır. Altıncı yüzyılda İtalya'da bulaşıcı ve öldürücü veba hastalığının tüm şiddeti ile başlaması ve bu hastalığın belirtisinin kronik hapşırma olması nedeniyle, hapşıranlara 'God bless you' denilmesi Papa tarafından yasa olarak yayınlanmış ve mecbur kılınmıştır.

Bu yasa ile ayrıca hapşıranın çevresinde 'God bless you' diyecek kimse yoksa, o kişinin kendi kendisine 'God help me' (Tanrı yardımcım olsun) demesi de tavsiye edilmiştir.

Genelde 'çok yaşa' diyene 'sen de gör' yani 'sen de benim yaşamımı görecek kadar çok yaşa' denilmesi de adettendir. Hapşırana 'çok yaşa' deyince hapşırmanın kesileceğine inananlar da vardır.

[..[ NazLı ]..]

vayy cidden ilginmiş.. merk ettiğim konulardan biriydi bu hapşuruk muhabbeti saol abla bilgilendirdin beni

[Hayalet_Şair]

saolasın ablam aydınlattın biziama bnm bildiğim dinimizde yerhamukillah denmesi daha uygun..nese tam araştırıp onu açem ben onla ilgili

[Disibani]

evet vet serpilcim biliyorum ama tabi herkes bilmiyor çok yaşa demek gerek (tabi bi bişey daha demeliyim çok yaşa da sadece elhadülillah diyenlere denmeliymiş yani bilmedğimi veya uygulamadığımız çok fazla şey var. sen öğren aydınlat bizi canum )

[Hayalet_Şair]

işte ben onu demek istedim bi bakıma nese açtım konuyu zati

[merve_1995]

ama bnm bildiğim dinimizde yerhamukillah denmesi daha uygun.

Allaaahhh ben onu okuyana kadar 1 dk gecti bide hapşurana diene kadarrr ooooo yinede güzel bi söz

[GuLsah]

bende God bless you diyince kızıyorlardı bana

[asilturk]

ben daha çok iyi yaşa diyorum. benim hayat felsefeme göre ne kadar yaşadığımız önemli değil, asıl önemli olan nasıl yaşadığımızdır. iyi yaşa kısa yaşa, bir ömür işkence çekmekten iyidir bence...

[GuLsah]

bu çocuğun sözlerine hastayım ya

[asilturk]

teşekkür ederm gülşahcıım